Empatia jeszcze bardziej dostępna

          Z radością zawiadamiamy, że w badaniach zapotrzebowania na wsparcie, realizowanych przez Ośrodek Pomocy Psychologicznej i Psychoedukacji „Empatia” przy Uniwersyteckim Centrum Wsparcia UWM, wzięło udział 1474 studentów i studentek ze wszystkich wydziałów UWM. Przed nami analiza zebranych danych. Jednak już teraz postanowiliśmy przedstawić garść wyników, pozwalających na ogólną orientację. Pomysł na badania pojawił się z chęci poznania trudności, z którymi mierzą się studenci i studentki UWM. Interesowało nas przede wszystkim uzyskanie informacji na temat identyfikowanych przez nich problemów, w tym dotyczących samopoczucia czy poziomu stresu związanego z procesem studiowania. Ważne było także poznanie źródeł wsparcia, z których korzystają studenci oraz oczekiwań dotyczących pomocy oferowanej przez Ośrodek Empatia.

         Uzyskane wyniki, stanowią odbicie sytuacji studentów i studentek po roku pandemii, dodatkowo naznaczonej wyzwaniami związanymi ze zdalnym kształceniem. Badani wskazywali na przeciążenie, kłopoty w oddzielaniu nauki i życia rodzinnego, a niekiedy także łączenia edukacji z pracą. Z uzyskanych danych wynika, że aż u 2/3 badanych apatia i/lub smutek w dużym stopniu utrudniają funkcjonowanie.  Tyle samo studentów wskazuje na duże trudności wynikające z doświadczania lęku/niepokoju. Te stany łączą się z innymi objawami mającymi wpływ na proces studiowania. Zdecydowana większość badanych doświadczyła w ostatnim czasie braku motywacji (40% wskazało, że ten stan w dużym stopniu utrudniał im funkcjonowanie), a 73% towarzyszyła nieumiejętność zorganizowania się. Poczucie osamotnienia, tak powszechne w pandemii ze względu na wprowadzone restrykcje, dla 22% badanych studentów stanowiło duże utrudnienie w ich codziennym funkcjonowaniu.

Pandemia i z   wiązana z nią niepewność oraz zmiana trybu aktywności (nauka czy praca zdalna, a także ograniczenie bezpośrednich kontaktów) istotnie przyczyniły się do wzrostu intensywności doświadczanego stresu. To sprawia, że nasze zasoby radzenia sobie z nim są mocniej eksploatowane i niekiedy wydają się być niewystarczające. Dotyczy to również studentów, gdzie 4 na 10 osób zgłosiło, że trudności w radzeniu sobie ze stresem w dużym stopniu utrudniają im funkcjonowanie.

Budujące jest to, że zdecydowana większość badanych osób otrzymuje wsparcie. Aż 80% ma w swoim otoczeniu osobę, na którą może liczyć w potrzebie, 70% otrzymuje wsparcie od rodziny, a 73% od przyjaciół. W tym aspekcie Ośrodek Empatia również chce towarzyszyć studentom i oferować wsparcie, stąd w realizowanym badaniu pytanie: „Czy skorzystał(a)byś ze wskazanych propozycji oferowanych przez Ośrodek Empatia?”. Poniższy wykres przedstawia uzyskane odpowiedzi:

Badani także chętnie dzielili się sugestiami, dotyczącymi szczególnie ważnych tematów, które warto byłoby potraktować jako przewodnie przy tworzeniu oferty spotkań grupowych. Najczęściej wspominali o potrzebie realizacji zajęć dotyczących: akceptacji siebie, wzmacniania poczucia własnej wartości, rozpoznawania i wyrażania emocji, a także panowania nad nimi.

Studenci wyrazili chęć wzięcia udziału w zajęciach dotyczących budowania relacji (zarówno partnerskich, jak i rodzinnych), wzmacniania kompetencji komunikacyjnych (w tym umiejętności publicznego występowania), motywacji i asertywności. Wyrazili także potrzebę związaną z organizowaniem warsztatów radzenia sobie ze stresem, poszukiwaniem wewnętrznej równowagi czy szeroko rozumianą relaksacją.

W wypowiedziach badanych pojawiały się także refleksje dotyczące trudności w zgłoszeniu się o wsparcie. Jedna ze studentek napisała „ludzie boją się prosić o pomoc psychologa. Sama nie wiem w jaki sposób szukać takiej pomocy”. Inny badany dodał: „Wszystkie propozycje w moim odczuciu są bardzo trafne i potrzebne. Problemem jest się zebrać, żeby iść i porozmawiać”. Niektóre z wypowiedzi wskazują, że część studentów  dowiedziała się o istnieniu Ośrodka Empatia właśnie dzięki uczestnictwu w badaniach. Jedna z wypowiedzi brzmiała: „Bardzo cieszę się, że istnieje możliwość skorzystania z pomocy specjalisty, w najbliższym czasie na pewno sama to zrobię”. Padła także sugestia dotycząca konsultacji w formie pisemnej: „Niektórym trudno jest rozmawiać o swoich problemach, więc miło by było, gdyby można np. napisać maila do kogoś kto by nas psychicznie wspierał, coś typu korespondencyjny przyjaciel”. Wypowiadali się także studenci korzystający ze wsparcia „Empatii”: „Zdarzyło mi się korzystać ze wsparcia ze strony psychologa uniwersyteckiego. Uważam, że bezpłatna, dostępna pomoc psychologiczna studentom jest bardzo potrzebna” czy „Empatia jest super”.

Skala problemów uchwyconych w prezentowanym badaniu może być nasilona przez izolację społeczną związaną z pandemią. Badacze wskazują na wzrost problemów ze zdrowiem psychicznym we wszystkich grupach wiekowych. Tym bardziej cieszymy się, że tak wiele studentów i studentek zdecydowało się wziąć udział w badaniu oraz podzielić się swoimi sugestiami. Otrzymane dane posłużą do planowania działań wspierających studentów w radzeniu sobie z problemami oraz rozwoju kompetencji, które pozwolą na lepsze radzenie sobie z nimi w przyszłości. Przed nami z pewnością jeszcze wiele wyzwań i pracy, jednak jesteśmy przekonani, że dzięki wspólnym działaniom i zaangażowaniu całej społeczności akademickiej wyjdziemy z tego doświadczenia obronną ręką.

Dziękujemy wszystkim osobom, które zaangażowały się w upowszechnianie informacji o badaniach. Mowa o Wykładowcach, Opiekunach, Studentach, w tym przedstawicielach Samorządu Studenckiego i Kół Naukowych. Niezwykle pomocne było udostępnienie linku do badań na portalach społecznościowych, w tym na profilach wydziałowych.  W jednej z ankiet przeczytaliśmy także: „cieszę się, że ktoś przeprowadził taką ankietę :)”. Dziękujemy za słowa wsparcia. Kolejne badania już za rok. Przy okazji zachęcamy do polubienia Facebookowego profilu Empatii, na którym na bieżąco zamieszczamy informacje dotyczące kolejnych inicjatyw: https://www.facebook.com/OsrodekEmpatiaUWM .