STRES W CZASIE PANDEMII I AUTOTERAPIA

Autor: Iwona Bielawska – psycholog kliniczny – terapeuta ACW Empatia

 

Stres towarzyszy nam w codzienności i - szczególnie w obecnej sytuacji pandemii - jest częstym doznaniem. Oznacza reakcję naszego organizmu na bodźce określane stresorami.

Reakcja na stresory bywa często niewspółmiernie duża w stosunku do ich znaczenia, powodując nasilenie napięcia. W takich sytuacjach, szczególnie, kiedy kontakt ze specjalistą jest utrudniony, pomocne mogą być sugestie dotyczące pomagania sobie samemu, czyli stosowanie autoterapii.

 

CO TO JEST STRES?

 

Stres jest stanem wzmożonego napięcia, które powstaje w odpowiedzi na sytuacje trudne i nadmiernie wymagające. To, czy jakaś sytuacja jest stresująca, zależy od znaczenia, jakie jej przypisujemy.

Sytuacji stresowej towarzyszy pobudzenie. Emocjom w stresie, które mają z reguły zabarwienie negatywne, towarzyszą reakcje fizjologiczne niezależne od naszej woli, takie jak np. wzmożone bicie serca, przyspieszone oddychanie, zwiększona potliwość, drżenie rąk, czy głosu. Do niektórych z wymienionych objawów mogą dołączyć reakcje indywidualne, np. częstsze korzystanie z toalety, czy bóle głowy lub zaburzenia snu.

 

Pandemia koronawirusa jest źródłem wielu sytuacji trudnych fizycznie i psychologicznie. Do takich należą: ograniczenia kontaktowania się z innymi i przemieszczania, które aktywność fizyczną sprowadzają do minimum. Ponadto obawa przed zarażeniem, realna bądź wyobrażona, jest silnym czynnikiem stresogennym. Źródłem stresu są również problemy finansowe, a także niepewność, co do utrzymania się w pracy, czy też realizacji planów osobistych.

 

Stan pandemii można więc uznać za przedłużający i kumulujący się stres.

 

Hans Seyle, który termin „stres” wprowadził do medycyny, uważał, że istotne jest to, jak my odbieramy daną sytuację, tzn. czy traktujemy trudną sytuację jako wyzwanie i konieczność znalezienia rozwiązania, czy raczej przewidujemy porażkę i poddajemy się; stres może być konstruktywny i motywujący do pracy /eustres/ bądź destruktywny i demotywujący /dystres/.

Radzenie sobie ze stresem jest w dużej mierze uzależnione od sposobu widzenia rzeczywistości i od oceny możliwości radzenia sobie. Czasami niewłaściwie ocenia się swoje umiejętności i podejmuje się nieskuteczne sposoby radzenia sobie ze stresem. Może to być powodem utrzymującego się na wysokim poziomie napięcia i lęku. Wiąże się z tym zazwyczaj poczucie braku panowania nad sytuacją i możliwością zarządzania sobą.

 

CO MOŻEMY ZROBIĆ W SYTUACJI DOŚWIADCZANIA STRESU ZWIĄZANEGO Z TRWAJĄCĄ PANDEMIĄ?

 

  1. Przede wszystkim ważne jest uświadomienie sobie głównego źródła stresu, aby można było podjąć odpowiednie czynności neutralizujące ten stan.

  2. Istotne jest zdanie sobie sprawy z tego, na co mam wpływ i mogę zmienić, aby zmniejszyć napięcie i poprawić funkcjonowanie, a do czego muszę się przystosować, bo zmienić się nie da.

  3. Dobrze jest ustalić plan dnia i go realizować, ponieważ wprowadza to pewien rytm dobowy, stabilizuje i jest jednym ze sposobów zarządzania sobą.

  4. Wskazane jest systematyczne wykonywanie ćwiczeń fizycznych, także relaksacyjnych /np. Jacobsona/, gdyż pozwala to nie tylko utrzymać dobrą kondycję fizyczną i psychiczną, ale daje także poczucie panowania nad swoim organizmem.

  5. Ważne jest także, aby skupić się na pozytywnych stronach zaistniałej sytuacji i przez pryzmat korzyści bardziej optymistycznie patrzeć na rzeczywistość.

  6. Konieczne jest oczywiście stosowanie się do zaleceń sanitarnych, które - jak dotąd - są najlepszym sposobem ochrony przed zakażeniem, a jednocześnie dają przekonanie o indywidualnym wkładzie w opanowywanie ogólnie trudnej sytuacji.

 

Powyższe sugestie stanowią jedynie część możliwości, które mogą być stosowane samodzielnie w radzeniu sobie ze stresem. Na miarę swoich umiejętności, każdy może być – w pewnym sensie - dla siebie terapeutą i wybierać takie sposoby pomagania sobie , które mu najbardziej odpowiadają, czyli stosować autoterapię.